Mgr Ewa Maciejczyk – III rok studiów



Izolacja i identyfikacja substancji halucynogennych w wybranych gatunkach grzybów

Promotor: prof. dr hab. inż. Paweł Kafarski

Słowa kluczowe projektu: halucynogeny, muchomory, łysiczki, chromatografia


Cele projektu

Choć rozpowszechnienie ich stosowania jest stosunkowo niewielkie, „magiczne grzybki” są najczęściej stosowanym środkiem halucynogennym w 12 Państwach Członkowskich UE, a w Polsce ich użycie stanowi aż 20% przypadków. Z ponad 5.000 odmian grzybów znanych przez człowieka około 80 posiada właściwości psychoaktywne. Dolny Śląsk i Województwo Opolskie, a szczególnie podgórskie łąki, to jeden z głównych regionów gdzie grzyby te są zbierane. Można dokonać zakupu kubańskich i meksykańskich łysiczek (wraz ze szczegółowymi instrukcjami dotyczącymi hodowli) przez Internet. Co więcej, muchomory są najprawdopodobniej składnikiem popularnych obecnie „dopalaczy”.

Podczas gdy wiedza o powszechnie stosowanych roślinach halucynogennych jest dość kompletna, znajomość działania halucynogennego grzybów, a w szczególności struktur chemicznych substancji psychoaktywnych, są mało poznane. Zjawisko narkotyzowania się grzybami halucynogennymi ma w Polsce coraz szerszy zasięg i stanowi trzeci ilościowo typ po amfetaminie i narkotykach morfinopochodnych. Pod względem prawnym aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. „O przeciwdziałaniu narkomanii” nie precyzuje dokładnie, które gatunki grzybów zaliczone są do kategorii grzybów halucynogennych. Mówi ona jedynie, iż „grzyby halucynogenne, są to grzyby zawierające substancje psychotropowe”.

Istnieje, zatem potrzeba zdefiniowania tego typu grzybów ze wskazaniem najczęściej używanych, identyfikacja głównych składników odpowiedzialnych za efekty narkotyczne, opracowanie metod standardowego ale i prostego oznaczania poziomu tych substancji w materiale biologicznym, a mianowicie: w samych grzybach, w osoczu i moczu. Dodatkowo potrzebne jest również opracowanie przewodnika dla potrzeb policji. Badania takie nie są prowadzone w Kraju, a dane literaturowe wskazują na to, że poziom substancji psychotropowych grzybach halucynogennych jest wyjątkowo zróżnicowany. Jak dotychczas, oznacza się tylko psylocynę i psylocybinę w łysiczkach i kwas ibotenowy w muchomorach, mimo tego, że grzyby te zawierają biblioteki takich substancji. Celem pracy jest izolacja i identyfikacja substancji naturalnych, przede wszystkim psychoaktywnych w Amanita muscaria i niektórych łysiczkach. Zdobyte doświadczenie stanowić będzie bazę dla rozszerzenia badań na inne źródła substancji halucynogennych.


Literatura:

  1. Adamczyk A., Identyfikacja grzybów gatunku Psylocybe semilanceata przy pomocy techniki PCR, Praca magisterska, Wydział Chemiczny, Politechnika Wrocławska, Wrocław, 2006

  2. Anastos M., Barnett N. W., Lewis S. W., Gathergood N., Scammells P. J., Sims D.N. 2005, Determination of psilocin and psilocybin using flow injection analysis with acidic potassium permanganate and tris(2,20-bipirydyl)ruthenium(II) chemiluminescence detection system, J. Forensic Sci. 51, 45-51.

  3. Beug M., Bigwood J., 1981, Quantitative analysis of psilocybin and psilocin in Psylocybe baeocystis by High-Performance Liquid Chromatography and Thin-Layer Chromatography, J. Chromatogr., 207, 379-385.

  4. Gartz J., 1992, New aspects of the occurrence, chemistry and cultivation of European hallucinogenic mushrooms, Storia e Scienze Naturali, 8

  5. Gross S., 2002, Psychotropic drugs in developmental mushrooms: a case study review. J. Forensic Sci. 47, 1298-1302.

  6. Janoszka J., Rymkiewicz A., Dobosz T., 2005, Halucynogenne grzyby – Łysiczki (Psylocybe). Część I. Charakterystyka, skutki zażycia, rozpoznawanie, Arch. Med. Sąd. Krym. 55, 215-219.

  7. Jasicka-Misiak I., Młynarz P., Kafarski P., Identyfikacja grzybów halucynogennych ze wskazaniem najpowszechniej stosowanych metod oznaczania substancji halucynogennych z grzybów we krwi (www.biotech.dczt.wroc.pl).


Planowane metody i narzędzia badawcze

Projekt ma za zadanie izolację i identyfikację struktury produktów naturalnych występujących w grzybach halucynogennych, a w szczególności w Amanita muscaria. Celem zmniejszenia ryzyka w projekcie zbadanych zostanie kilkanaście alternatywnych sposobów analiz tych związków. Alternatywne sposoby detekcji substancji halucynogennych to gc/ms; hplc, jak i inne techniki chromatograficzne. Technikami identyfikacji struktury chemicznej produktów naturalnych obecnych w Amanita będą głównie NMR i techniki spektrometrii mas.


Innowacyjność oraz przydatność dla rozwoju regionu

Aby odpowiednio monitorować proces detoksykacji w leczeniu uzależnień oraz by stwierdzić czy w przypadku popełnienia przestępstwa, bądź wykroczenia podejrzany był pod wpływem środka odurzającego (Polskie normy prawne wymagają badania poziomu środków halucynogennych po każdym wypadku drogowym, co dziś nie jest możliwe do wykonania) niezbędna jest możliwość detekcji narkotyków we krwi i/lub moczu. Możliwość taka wystąpi dopiero po ukończeniu badań, a mianowicie identyfikacji substancji halucynogennych w grzybach, opracowaniu metod ich detekcji i przetestowaniu zaproponowanych metod analitycznych w praktyce. W końcowym etapie realizacji projektu (pod koniec realizacji doktoratu) złożona zostanie Narodowemu Funduszowi Zdrowia, policji i firmom ubezpieczeniowym oferta obejmująca najlepsze z technik analitycznych. Precyzyjne oznaczanie substancji halucynogennych w płynach ustrojowych spowoduje większą skuteczność działania policji i podwyższoną skuteczność leczenia uzależnień. Mamy też nadzieję, że prosta metoda analityczna (najlepiej „test papierkowy”) powinien, pozwolić rodzicom na kontrolowanie dzieci.





dol